Uzależnienie od alkoholu
Uzależnienie od alkoholu jest chorobą wieloczynnikową, na którą składają się czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne.
Uzależnienie prowadzi do uszkodzenia funkcjonowania człowieka w sferze somatycznej (fizycznej - odczuwanie objawów i skutków uzależnienia), psychologicznej (np. poziom samooceny), społecznej (np. trudności w wykonywaniu pracy), jak i duchowej.
Uzależnienie od alkoholu jest chorobą:
- chroniczną (trwającą przez długi czas),
- postępującą (konsekwencje rozwijają się wolno i długo),
- potencjalnie śmiertelną.
Z uzależnieniem od alkoholu, ściśle wiąże się pojęcie Zespołu uzależnienia od alkoholu.
Zespół uzależnienia od alkoholu (zgodnie z kryteriami zawartymi w 10 edycji Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób, Urazów i Przyczyn Zgonów ICD 10), definiuje się jako wystąpienie przynajmniej trzech z następujących objawów:
- silne pragnienie lub odczuwanie przymusu picia ("głód alkoholowy"),
- upośledzenie zdolności kontrolowania zachowań związanych z piciem (upośledzenie zdolności powstrzymywania się od picia, trudności w zakończeniu picia, trudności w ograniczaniu ilości wypijanego alkoholu),
- fizjologiczne objawy zespołu abstynencyjnego (objawy odstawienia długotrwale pitego alkoholu) w sytuacji ograniczenia lub przerywania picia (drżenie rąk/ciała, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty, biegunka, bezsenność, niepokój, w skrajnej postaci majaczenie, przy jednoczesnym występowaniu drżenia) lub używanie alkoholu w celu uwolnienia się od objawów abstynencyjnych,
- zmieniona (najczęściej zwiększona) tolerancja alkoholu, potrzeba spożywania większej ilości alkoholu dla osiągnięcia oczekiwanego efektu upojenia,
- koncentracja życia wokół picia. Odbywa się kosztem zainteresowań, hobby i codziennych obowiązków,
- uporczywe picie alkoholu, mimo występowania szkodliwych następstw i efektów picia (ból głowy w dniu następnym, zatrucie pokarmowe).
UWAGA: Z zespołem uzależnienia od alkoholu mamy do czynienia, jeżeli powyższe objawy występowały przynajmniej przez okres jednego miesiąca lub kilka razy w ciągu ostatniego roku (w okresach krótszych niż miesiąc).
Współuzależnienie
To całkowite podporządkowanie swojego życia drugiemu człowiekowi i wynikające z tego cierpienia. Osoba współuzależniona żyje życiem swojego uzależnionego partnera (czy innej bliskiej osoby), a nie własnym. Dopasowuje do niego swoje zachowania, dostosowuje się do rytmu picia (lub innej czynności), porzuca własne marzenia i zaprzestaje realizowania siebie. Osoba taka silnie współprzeżywa ze swoim bliskim i uważa to za naturalne.
Objawy współuzależnienia
Jeśli czytając poniższą listę cech charakteryzujących osobę współuzależnioną odnajdziesz cechy pasujące do Ciebie, oznacza to, że potrzebujesz pomocy podobnie jak bliska Ci osoba uzależniona. Oto one:
- Czujesz się napięta/napięty i pełna/pełny winy, gdy ktoś bliski przeżywa jakąkolwiek trudność,
- Nie możesz usiedzieć, by nie rozwiązać jej za niego/nią,
- Kłamiesz, by osłonić tych, których kochasz, nawet, jeśli to co robią jest niegodziwe,
- Całą swoją energię koncentrujesz na tym, by inni byli szczęśliwi,
- Dla siebie nie masz czasu,
- Panicznie boisz się opuszczenia,
- Zrobisz wszystko by utrzymać związek,
- W twoim świecie nic ci się nie należy, jeśli ciężko na to nie zapracujesz,
- Twoje życie to „jedna sprawa za drugą” i nie ma w nim miejsca na głębszą refleksję nad nim, sprawy duchowe, na namysł nad sensem życia,
- Boisz się ukazać swoje prawdziwe uczucia, by inni cię nie odrzucili,
- Najbardziej boisz się swojej złości,
- Wokół twoich granic panuje chaos,
- Myślisz „za kogoś”, martwisz się „za kogoś”,
- Równocześnie nie bardzo wiesz, co jest dla ciebie dobre i sądzisz, że jest ktoś kto lepiej od ciebie wie czego ci naprawdę potrzeba,
- Bycie pomocną/pomocnym służy ci do kontrolowania sytuacji i panowania nad swym związkiem. Pomagając, przejmujesz prowadzenie.
- Nie pociągają cię osoby spokojne, zrównoważone i sympatyczne. Uważasz ich za nudziarzy.
Ponadto doświadczasz następujących zaburzeń psychosomatycznych:
- Nerwice,
- Zaburzenia życia emocjonalnego (chaos emocjonalny, huśtawka nastrojów, stany lękowe i depresyjne, napięcie i stan ciągłego pogotowia emocjonalnego),
- Zakłócenia czynności poznawczych (zagubienie, chaos poznawczy, brak poczucia sensu i celu, zakłócenie wzorców normy i zdrowia, nierealistyczne oczekiwania),
- Pustkę duchową i brak nadziei,
- Samotność,
- Poczucie niemożności rozstania się,
- Czasami nadużywanie substancji psychoaktywnych (zwłaszcza leków nasennych i uspokajających),
- Trudności w rozpoznawaniu własnych potrzeb, w realizacji własnych pragnień, ambicji i celów,
- Wyraźnie odczuwane obniżenie jakości życia.
Współuzależnienie, podobnie jak uzależnienie, nie pojawia się nagle, z dnia na dzień. Jest procesem, który kształtuje się latami. Im dłużej trwa, tym bardziej szkodliwie wpływa na funkcjonowanie emocjonalne, poznawcze i behawioralne jednostki.